मुलाचा गणपती’: नवसाला पावणाऱ्या लाकडी बाप्पाच्या दर्शनासाठी भक्तांची अलोट गर्दी

जिल्हा प्रतिनिधी, नांदेड मराठवाडा आणि तेलंगणा राज्याच्या सीमेवर वसलेल्या नांदेड जिल्ह्यातील पाळज गावात गणेशोत्सवाचा उत्साह ओसंडून वाहत आहे. ...

जिल्हा प्रतिनिधी, नांदेड
मराठवाडा आणि तेलंगणा राज्याच्या सीमेवर वसलेल्या नांदेड जिल्ह्यातील पाळज गावात गणेशोत्सवाचा उत्साह ओसंडून वाहत आहे. नवसाला पावणारे आणि पूर्णपणे लाकडापासून बनवलेले गणपती म्हणून पाळजच्या बाप्पावर महाराष्ट्रासह तेलंगणा आणि कर्नाटकातील भाविकांची विशेष श्रद्धा आहे. याच अतूट श्रद्धेपोटी दरवर्षी गणेशोत्सवात लाखो भाविक दर्शनासाठी येथे दाखल होतात.
'मुलाचा गणपती' म्हणूनही प्रसिद्ध
पाळजच्या या गणपतीला 'मुलाचा गणपती' (संतानप्राप्ती देणारे गणपती) म्हणूनही ओळखले जाते. अपत्यप्राप्तीची इच्छा असणारे भाविक बाप्पाला नवस बोलतात, अशी मान्यता आहे. याच कारणामुळे महाराष्ट्र, तेलंगणा आणि कर्नाटकातून हजारो भाविक येथे नतमस्तक होण्यासाठी येतात. यावर्षी १४ सप्टेंबरपासून गणेशोत्सवाला सुरुवात झाली असून भाविकांची वाढती गर्दी लक्षात घेता मंदिर प्रशासनाने व्यापक तयारी केली आहे.
तीन राज्यांतून येतात भाविक; प्रतिमेचे विसर्जन होत नाही
या मूर्तीची निर्मिती तेलंगणातील निर्मल क्षेत्रातील प्रसिद्ध काष्ठशिल्पकार (लाकडाचे कारागीर) गुंडाजी पांचाळ यांनी केली होती. या मूर्तीचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे गणेशोत्सव संपल्यानंतर तिचे विसर्जन केले जात नाही. उत्सवानंतर मूर्ती एका सुरक्षित पेटीत ठेवून दिली जाते आणि पुढच्या वर्षी पुन्हा त्याच मूर्तीची सशास्त्र प्रतिष्ठापना केली जाते. विसर्जन होत नसल्यामुळे ही मूर्ती वर्षभर उपलब्ध असते, त्यामुळे भाविकांना वर्षभर बाप्पाचे दर्शन घेता येते.
१९४८ पासून सुरू आहे ऐतिहासिक परंपरा
पाळजच्या गणपतीच्या स्थापनेमागे एक ऐतिहासिक संदर्भ जोडलेला आहे. वर्ष १९४८ मध्ये या भागात एका साथीच्या आजाराने भीषण तांडव घातले होते. गावाला या संकटातून वाचवण्यासाठी आणि ग्रामस्थांच्या रक्षणाची प्रार्थना करत या लाकडी गणपतीची स्थापना करण्यात आली होती. तेव्हापासून आजपर्यंत ही परंपरा न खंड पडता अविरतपणे सुरू आहे.
मथुरेच्या 'प्रेम मंदिराचा' भव्य देखावा
या वर्षीच्या गणेशोत्सवाचे मुख्य आकर्षण म्हणजे मथुरा-वृंदावन येथील प्रसिद्ध 'प्रेम मंदिराची' प्रतिकृती (देखावा) हे आहे. पाळज गणेश मंदिर परिसरात दरवर्षी वेगवेगळे आकर्षक देखावे साकारले जातात. यंदा प्रेम मंदिराचे भव्य रूप पाहण्यासाठीही मोठी गर्दी होण्याची शक्यता आहे.
भाविकांसाठी विशेष सुविधा
तीन राज्यांतून येणाऱ्या भक्तांच्या सोयीसाठी मंदिर परिसरात भव्य मंडप उभारण्यात आला आहे. भाविकांना दर्शनासाठी कोणतीही अडचण येऊ नये म्हणून मंदिर प्रशासनाने विशेष व्यवस्था केली आहे. याशिवाय भक्तांसाठी २४ तास महाप्रसाद, पिण्याचे पाणी, रांगेचे व्यवस्थापन आणि इतर आवश्यक सुविधांची चोख व्यवस्था करण्यात आली आहे.